Terug naar Artikelen
17 juni 1931, Het Vaderland
Het openbaar zomercongres in het Goetheanum
Hef gebeurt me nog al eens, dat ik "«vragen ontvang of er in het Goetheanum ook het een en ander voor niet-leden der Anthroposophische Vereeniging bij te tronen is. En vooral ook, of het Goetheanum te bezichtigen is. Wat het laatste betreft, kan het antwoord steeds eenvoudig zijn. Vrijwel doorloopend kan men een gids ter beschikking krijgen, die den bezoeker, hetzij hij alleen is, hetzij er meer zich gemeld hebben, door het gebouw rondleidt. Alleen wanneer er opvoeringen aan den gang zijn, of in den tijd van congressen, wanneer alles overvol en overdruk is, elke ruimte en ieder wensch in beslag genomen, kan den bezoeker-op-goed-geluk de teleurstelling te beurt vallen, aan den ingang het bordje "Heute keine Bauführung" te vinden.
Wat nu de vraag van 't bijwonen van iets door niet-anthroposofen betreft, is er wat weer uit te leggen. Tot de opvoeringen, tot wat er in het algemeen aan kunst te zien is, heeft iedereen toegang. De Zaterdagavond, daar kan men vrijwel zeker steeds van op aan, is de avond der "Sektion für redende und musikalische Künste". Er is tooneel te zien, of bijvoorbeeld een der tooneelspelers geeft een recitatie-avond, meest afgewisseld door muzikale praestaties, het spreekkoor doet zich hooren; kortom de Muze van het Woord is aan het woord. Des Zondags kan men op den tijd, dien wij "na de koffie" noemen, doorgaans op een "Bauführung" rekenen en om halfvijf op een eurythmieopvoering. Zoodat de Zaterdag en Zondag voor doorgaande reizigers geschikte tijden zijn. Gelegenheid om te overnachten vindt men in .de omgeving altijd, de weken der "Tagungen" uitgezonderd. Als een "Tagung" aan den gang is, is er risico verbonden aan het op goed geluk voor een verblijf naar Dornach komen. Het schrijven aan het Buro "für Wohnungberatung am Goetheanum", of men nog een kamer gereserveerd kan krijgen, verdient bij die gelegenheden aanbeveling.
Wanneer zulke bezoekers van buitenaf den wensch hebben, de sprekers in het Goetheanum te hooren, moet dit in elk speciaal geval op het secretariaat aangevraagd worden. Niet elke lezing, niet elke cursus is geschikt om door den eersten den besten invaller bijgewoond te worden. Met geheimzinnigdoenerij heeft deze maatregel niets te maken. Het gaat er eenvoudig om, dat vele sprekers bij hun redevoeringen een zekere voorbereiding bij hun gehoor veronderstellen. Rudolf Steiner heeft de scholing die anthroposophie heet, van de fundamenten af opgebouwd. Men zou echter niet verder komen, als ieder spreker telkens weer beginnen moest met de anthroposophie van den grond af op te halen. Op een zeker niveau moet aangevangen kunnen worden. Het is er mee als met alle wetenschap en onderwijs. Wanneer een willekeurig, onvoorbereid mensch op het college van een professor in de chemie binnenvalt, spreekt de professor voor hem noodzakelijkerwijs onverstaanbare taal, al spant hij zich nog zoo in, hij neemt van den professor den indruk mee naar huis van een goochelaar. Tot schade van hemzelven en van de chemie. Om verwarring te voorkomen is het beter, dat men zich als niet-lid van te voren op het secretariaat meldt om te informeeren, of de bedoelde werkzaamheid met kans op succes gevolgd kan worden. Eventueel kunnen niet-leden ook tijdelijk toegangskaarten voor alle werkzaamheden verkrijgen. Maar ook dit moet in elk geval afzonderlijk beoordeeld worden.
Daartegenover kan men aan het Goetheanum ook op cursussen, lezingen, zelfs heele "Tagungen" wijzen, die voor ieder belangstellende toegankelijk zijn. Wat dus beteekent, dat men er rekening mede gehouden heeft, dat onder de toehoorders zich personen kunnen bevinden, die niet reeds eenigermate in de geesteswetenschap van dr. Steiner zijn doorgedrongen. Voor de kennismaking met het Goetheanum en de anthroposophie zijn deze "Veranstaltungen" dus bij uitstek geschikt.
Het blijkt gewoonte te worden, vooral in den tijd der lange vacanties, in den zomer een dergelijke "Tagung" in te richten. Zoo kunnen we ook nu een "Öffentliche Tagung am Goetheanum" aankondigen, die van 14 tot 25 Augustus a.s. zal duren. Het algemeen thema van dit congres luidt: «Alte und neue Mysteriën".
De Mysteriespelen voor het eerst algemeen toegankelijk.
In het zoo juist verschenen program treffen ons vele bijzonderheden. Als eerste en voornaamste wel deze: er wordt thans een begin gemaakt met het spelen der Mysteriedrama's, ook voor "de buitenwereld". Totnogtoe zag men bij die opvoeringen niet gaarne buitenstaanders. De jonge spelers, met wie Frau Marie Steiner de drama's instudeerde, moeten er nog ingroeien. Verscheidene jaren gaf men er de voorkeur aan met het resultaat der pogingen alleen voor de anthroposofen te verschijnen. Men voelde een zware verantwoordelijkheid tegenover deze vérstrekkende Mysteriespelen en hun vertolking. Wat te begrijpen is. Zonder eenige overdrijving kan men zeggen, dat Rudolf Steiners Mysteriedrama's op het tooneel, 'n daad is, die positief staat in den chaotischen smeltkroes van het tooneel in Europa. Men hoeft me niet te gelooven, natuurlijk niet. Ik kan me menschen voorstellen, die zich een half uur hoofdpijn luisteren aan deze Mysteriespelen en na deze demonstratie van goeden wil inslapen met een lieflijken glimlach om die revue van laatst, dien Schlager van gisteren, die een daad was voor hen.... Ik weet, dat er onbedorven ooren en oogen noodig zijn voor het tooneel in het Goetheanum. 0f.... ooren en oogen, die zich door het bederf heen gered hebben. Maar onbedorvenheid óf het zich ongerept bewaren door de verdorvenheid heen zijn immers de voorwaarde voor elke ware genieting.
Bij dit zomercongres komen voor het eerst twee der Dornachsche Mysteriedrama's voor de wereld te staan, "Die Pforte der Einweihung" en "Die Prüfung der Seele". Beide drama's gaan tweemaal, het eerste op 14 en 20 Augustus, het tweede op 17 en 23 Augustus. Met eenige pauzen voor buffetten en maaltijden duren zulke opvoeringen van 's morgens 10 uur tot in den vooravond. Dat lijkt zoo een heele rek. Ik kan echter verzekeren, dat het sterke medeleven en de geheele sfeer er oorzaak van zijn, dat het stuk ten einde is, voor men er aan denkt.
Hoe zal "de wereld", die toch heden ten dage vooral niet wordt "opgevoed" door het tooneel — "de opvoedende kracht van het tooneel" hoort men hoogstens nog als pium votum uitspreken — zich tegenover dit in dezen tijd zoo uitzonderlijke stellen? Men kan slechts hopen: onbevooroordeeld. Dit toch is de eenige mogelijkheid, dat men niet anderen en zich moreel schaadt.
Wat ik wel gaarne, indien ik een raad mag geven, dan ook zeggen zou, is, dat die drama's geen peulschilletjes zijn en dat het daarom alle aanbeveling verdient, ze zoo mogelijk vooruit, te lezen. In elken boekhandel kan men ze bestellen; uitgever is de Philosophisch anthroposophische Verlag am Goetheanum, Dornach.
Wanneer men niet de geheele Tagung wenscht mede te maken, kan men ook alleen voor deze drama's kaarten aanvragen. Maar het verdere programma ziet er in alle geval aanlokkelijk uit. Zoo zien we bijv., dat de dichter Albert Steffen een lezing houdt over Mysteriën-Dichtung, dr. G. Wachsmuth spreekt over Bewusstseinswandel und Weltbild des Menschen, de bioloog dr. H. Poppelbaum over Das Menschenbild in den alten und neuen Mysteriën, de ethnoloog prof. dr. R. Karutz Auf dem Schicksalswege der Mysteriën, dr. E. Vreede, Einweihungswege einst und jetzt. Alles opnoemen is niet mogelijk, en ook niet noodig. Men kan het programma aanvragen aan het Tagungsburo am Goetheanum, Dornach. Noemen we nog slechts de lezingen van dr. Roman Boos over het eerste Goetheanum, met vele lichtbeelden. En vier inleidende lezingen over anthroposophie door dr. O. Fränkl. Eurythmie, spreekkoor en muziek ontbreken natuurlijk niet op 't program en we zien ook de opvoering van gedeelten uit Goethes Faust aangekondigd. Op het programma, waarvan we zeiden dat het, gelijk trouwens alle inlichtingen, aan het Tagungsburo am Goetheanum kan worden aangevraagd, vindt men alle aanwijzingen omtrent logeergelegenheden, reisroutes, prijzen, enz. bijeen. Zelfs van de mogelijkheid van, bij genoeg deelneming, gezamenlijke tochten in de prachtige omgeving, wordt daar gesproken.
Uw correspondente neemt zich voor, eens op te letten of er in het koor van zóóvele verschillende talen, waaraan men in het Goetheanum gewend is, dezen zomer nóg meer dan in gewone tijden Hollandsch opklinkt.
Adelyde Content
Terug naar Artikelen